Slavna arhitektura iz perspektive čistačice

Kada je 2008. godine pokazan na Venecijanskom bijenalu dokumentarac “Koolhaas HouseLife” vrlo brzo je stekao ugled najpoznatijeg filma o arhitekturi. Film donosi prikaz poznate Koolhaasove kuće sagrađene u Bordeauxu 1996. godine. Ono što je novo i inovativno u prikazu arhitekture, a ujedno zabavno i duhovito, činjenica je da nam film o ovom remek djelu suvremene arhitekture priča kroz rutine i anegdote Guadalupe Acedo, žene čiji je posao čišćenje i održavanje kuće.

Autori filma Ila Beka i Louise Lemoine zahvaljujući upravo ovom uratku postali su “kultne ličnosti europskog arhitektnoskog miljea“, kako ih je jednom prilikom nazvao The New York Times, ali nisu tu stali. “Koolhaas HouseLife” možda je najpoznatiji, ali ne i jedini film u seriji Living Architectures koja arhitekturi pristupa ne očima stručnjaka već osoba koje u njoj svakodnevno borave. Premda oboje stručnjaci u svom području, Ila Beka studirao je arhitekturu, a Louise Lemoine film i filozofiju, autori su odlučili demokratizirati jezik kojim se govori o arhitekturi, učiniti ga subjektivnim i osobnim. Zato njihovi filmovi o arhitekturi nisu fokusirani na to da stručno objasne zgradu, njenu strukturu i tehničke detalje. Oni gledatelju pružaju pristup u svakodnevnu intimu arhitekture.

Da bi postigli takav spontani prikaz arhitekture pomažu im ljudi koje tamo zatiču. Tako nam u filmu “Pomerol, Herzog & De Meuron” o arhitekturi koju je ovaj slavni tim projektirao za jedan od najpoznatijih vinograda pričaju berači grožđa koji se u zgradi okupljaju za ručak. Svećenik i njegovi župljani otkrivaju život nove crkve Richarda Meiera u Rimu u filmu “Xmas Meier”, a pod naslovom “Gehry’s Vertigo” penjači koji peru prozore otkrivaju kompleksnost i vrtoglavost Gehryjevih formi u Bilbau. Čuvari, čistači i drugo pomoćno osoblje približavaju nam tri mala remek djela Renza Piana u filmu “Inside Piano”.

Autori filmova ujedno su i njihovi producenti i distributeri. To donosi i neka financijska ograničenja, ali autori su se sami odlučili na to da bi zadržali samostalnost od početka do kraja eksperimentalnog procesa koji ovakvi filmovi zahtijevaju. Skromne produkcije tako su postale i prepoznatljiva estetska komponenta njihovih dokumentaraca.

Ipak, danas Beka i Lemoine prihvaćaju i narudžbe od arhitekata, muzeja i drugih institucija. Tako je nastao i nešto kompleksniji film “Barbicania” koji donosi 30 video portreta snimljenih tokom mjesec dana dugog istraživanja brutalističkog zdanja Barbican Estate u Londonu. Trenutno rade na “8 House” zdanju u Kopenhagenu, po narudžbi Bjarke Ingels Group. Dok god pažljivo slušaju ljude koji obitavaju u arhitekturi, njihovi filmovi odišu životom arhitekture.

KOOLHAAS HOUSELIFE